ÖZ
Amaç
Bu metodolojik araştırmada, Ebeveyn Düşme Bilgisi Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması ve hastanede yatan çocukların ebeveynlerinde psikometrik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem
Metodolojik ve kesitsel nitelikteki çalışma, Şubat-Haziran 2024 döneminde hastanede yatan çocuklara bakım veren 213 ebeveynle yürütülmüştür. Ölçeğin dilsel ve kültürel uyarlama sürecinde ileri çeviri, çeviri komitesi incelemesi, geri çeviri, uzman değerlendirmesi ve pilot uygulama aşamaları izlenmiştir. İçerik geçerliliğinin değerlendirilmesinde madde ve ölçek düzeyindeki içerik geçerliliği indekslerinden yararlanılmıştır. Yapı geçerliliği keşifsel ve doğrulayıcı faktör analizleriyle incelenirken, güvenilirlik Cronbach alfa, McDonald omega, madde-toplam korelasyonları ve yarıya bölme yöntemiyle değerlendirilmiştir.
Bulgular
Türkçe uyarlama 23 madde ve beş alt ölçekten oluşmuştur. Kaiser-Meyer-Olkin katsayısı 0,812 olarak bulunmuş ve Bartlett küresellik testi istatistiksel olarak anlamlı sonuç vermiştir. Beş faktörlü model toplam varyansın %61,154’ünü açıklamıştır. Karşılaştırmalı uyum indeksi bulguları, bazı uyum indeksleri kabul edilebilir sınırın alt düzeylerine yakın olmakla birlikte modelin genel olarak kabul edilebilir uyum gösterdiğini ortaya koymuştur. Toplam ölçek için Cronbach alfa 0,821 olup alt ölçeklerde 0,655-0,887 arasında değişmiştir.
Sonuç
Bulgular, Ebeveyn Düşme Bilgisi Ölçeği’nin Türkçe formunun, çocukların hastanede yatış sürecinde ebeveynlerin düşme risklerine ilişkin bilgi ve farkındalıklarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir. Ölçek, pediyatri hemşirelerinin ebeveynlerin eğitim gereksinimlerini belirlemesine ve düşmelerin önlenmesine yönelik girişimleri planlamasına katkı sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler:
Pediyatrik düşme, düşme önleme, ölçek geçerliliği
Kaynaklar
1Liberati EG, Martin GP, Lamé G, Waring J, Tarrant C, Willars J, et al. What can safety cases offer for patient safety? A multisite case study. BMJ Qual Saf. 2024; 33(3): 156-65.
2Pereira SCA, Ribeiro OMPL, Fassarella CS, Santos EJF. The impact of nursing practice environments on patient safety culture in primary health care: a scoping review. BJGP Open. 2024; 8(1): BJGPO.2023.0062.
3Niv Y, Tal Y. Risk management and patient safety processes in a healthcare organization. In: Patient safety and risk management in medicine: from theory to practice. Cham: Springer Nature Switzerland; 2024. p. 129-74.
4McLennan C, Sherrington C, Suen J, Nayak V, Naganathan V, Sutcliffe K, et al. Features of effective hospital fall prevention trials: an intervention component analysis. BMC Geriatr 2024; 24(1): 1023.
5AlGhareeb SA, AlOtaibi NG, Sallam LA, Innab A. Nurse-led fall prevention programs in acute care settings: an integrative review. Int J Nurs Stud Adv. 2025; 9: 100440.
6Camp K, Murphy S, Pate B. Integrating fall prevention strategies into EMS services to reduce falls and associated healthcare costs for older adults. Clin Interv Aging. 2024; 19: 561-9.
7Sarı N, Devebakan N, Bağcı H, Sarıçam H. Retrospective investigation of patient falls in a university hospital within the scope of patient safety. Prizren Social Science Journal. 2024; 8(2): 63-71.
8Altın K, Manav G, Karayağız G. Determination of the risk of falling in children between 3-18 years in hospital. Journal of General Health Sciences. 2020; 2(3): 136-45.
9Park SY, Ju HO. The effect of pediatric inpatient fall prevention education on caregivers’ fall-related knowledge and preventive behaviors. J Korean Acad Soc Nurs Educ. 2017; 23(4): 398-408.
10Benning S, Webb T. Taking the fall for kids: a journey to reducing pediatric falls. J Pediatr Nurs. 2019; 46: 100-8.
11Beaulieu E, Beno S. Healthy childhood development through outdoor risky play: navigating the balance with injury prevention. Paediatr Child Health. 2024; 29(4): 255-61.
12Lee YS, Oh WO. Development of educational content for nurses to prevent safety accidents of hospitalized children: Delphi approach. Child Health Nurs Res. 2019; 25(1): 74-84.
13Kim EJ, Kim GM, Lim JY. A systematic review and meta-analysis of fall prevention programs for pediatric inpatients. Int J Environ Res Public Health. 2021; 18(11): 5853.
14Almis H, Bucak IH, Konca C, Turgut M. Risk factors related to caregivers in hospitalized children’s falls. J Pediatr Nurs. 2017; 32: 3-7.
15Shala DR, Brogan F, Cruickshank M, Kornman K, Sheppard-Law S. Exploring Australian parents’ knowledge and awareness of pediatric inpatient falls: a qualitative study. J Spec Pediatr Nurs. 2019; 24(4): e12268.
16Parker C, Kellaway J, Stockton K. Analysis of falls within paediatric hospital and community healthcare settings. J Pediatr Nurs. 2020; 50: 31-6.
17DiGerolamo KA, Chen-Lim ML. An educational intervention to improve staff collaboration and enhance knowledge of fall risk factors and prevention guidelines. J Pediatr Nurs. 2021; 57: 43-9.
18Chen L, Liu W, Li H. Development of an evidence-based care bundle protocol for preventing falls in hospitalized children: Delphi study and trial test. Nurs Open. 2023; 10: 1715-25.
19Brás AMR, Quitério MMSL, Nunes EMGT. Nurse’s interventions in preventing falls in hospitalized children: scoping review. Rev Bras Enferm. 2020; 73(6): e20190409.
20Fujita Y, Fujita M, Fujiwara C. Pediatric falls: effect of prevention measures and characteristics of pediatric wards. Jpn J Nurs Sci. 2013; 10(2): 223-31.
21Sheppard-Law S, Brogan F, Usherwood F, Hunstead P, Shala DR. Predictors of parent’s knowledge of hospital-based pediatric falls. J Spec Pediatr Nurs. 2022; 27(2): e12368.
22Çam MO, Baysan-Arabacı L. Qualitative and quantitative steps on attitude scale construction. Hemar-G. 2010; 12(2): 59-71.
23Nunnally JC, Bernstein IH. Psychometric theory. 3rd ed. New York: McGraw-Hill; 2010.
24Rattray J, Jones MC. Essential elements of questionnaire design and development. J Clin Nurs. 2007; 16: 234-43.
25DeVellis RF. Scale development: Theory and applications. 3rd ed. India: SAGE Publications; 2012. p. 31-59.
26Johnson B, Christensen L. Educational research: quantitative, qualitative, and mixed approaches. 5th ed. California: SAGE Publications; 2014. p. 190-222.
27Hayran M, Hayran M. Basic statistics for health research. Ankara: Art Ofset Matbaacılık Yayıncılık Org. Ltd Şti.; 2011. p.132-332.
28Kartal M, Bardakçı S. SPSS ve AMOS uygulamalı örneklerle güvenirlik ve geçerlik analizleri. Ankara: Akademisyen Kitabevi; 2018.
29Karagöz Y. SPSS 23 and AMOS 23 applied statistical analysis. Ankara: Nobel Akademi Publishing; 2016.
30Seçer İ. Psychological test development and adaptation process: SPSS and LISREL applications. 2nd ed. Ankara: Anı Publishing; 2018.
